Գլխավոր էջ

Հասկացություններ

Հասկացությունների էջը CTSD-ի հիմնական հասկացությունների արագ կողմնորոշման քարտարան է։ Այն կարճ սահմանումներով ցույց է տալիս ինքնորոշման, սուբյեկտայնության, ինքնության, ամբողջականության և պատասխանատվության փոխկապակցվածությունը։ 8 տիրույթների և 36 ձևերի ամբողջական քարտեզը ներկայացված է առանձին էջում։

Քայլ05 / 28Բաժիններ6ՀաջորդՏիրույթներ և ձևեր
01

Ինչու է պետք այս քարտեզը

Այս քարտեզը օգնում է CTSD-ի լեզուն կարդալ որպես միասնական համակարգ։ Հասկացությունները այստեղ ոչ թե կարգախոսներ են, այլ վերլուծական գործիքներ, որոնց միջոցով հնարավոր է նկարագրել մարդու ինքնությունը, սուբյեկտայնությունը, ընտրությունը և ինստիտուցիոնալ կարողությունը։

02

Ինքնորոշում

CTSD-ում ինքնորոշումը միայն միանգամյա ընտրություն կամ ձևական իրավունք չէ։ Այն մարդու և հանրային սուբյեկտների կարողությունն է՝ ճանաչելու իրենց վիճակը, կողմնորոշվելու բարդության մեջ, պահպանելու որոշման հեղինակությունը և պատասխանատվությամբ ձևավորելու սեփական հետագիծը։

03

Սուբյեկտայնություն և ինքնություն

Սուբյեկտայնությունը նշանակում է լինել սեփական որոշումների հեղինակ, ոչ թե արտաքին ճնշումների կամ սովորույթների պասիվ կրող։ Ինքնությունը այդ սուբյեկտայնության ներքին կառուցվածքն է՝ իմաստների, արժեքների, պարտավորությունների և կարողությունների համակարգ, որը պահպանում է մարդու ամբողջականությունը փոփոխվող աշխարհում։

04

Ամբողջականություն և պատասխանատվություն

CTSD-ի համար ինքնորոշումը կայուն է այն դեպքում, երբ ընտրությունը, արժեքները, կարողությունները և հետևանքների ընդունումը չեն բաժանվում իրարից։ Ամբողջականությունը թույլ է տալիս գործել որպես սուբյեկտ, իսկ պատասխանատվությունը կապում է անձնական որոշումը հանրային միջավայրի և ապագայի հետ։

05

8 տիրույթներ և 36 ձևեր

Կանոնական քարտեզը ինքնորոշումը բացում է ութ տիրույթներում՝ գոյաբանական, մենթալ, կոգնիտիվ, կենսաբանական, հարաբերային, ինստիտուցիոնալ, տնտեսական և տեխնոլոգիական։ Այդ տիրույթները մեկուսացված ոլորտներ չեն․ դրանց ներսում առանձնացվում են ինքնորոշման 36 ձևեր, որոնք ցույց են տալիս կարողությունների անհամաչափությունները և փոխազդեցությունները։

06

Քարտեզից դեպի մեթոդաբանություն

Այս քարտեզը ծառայում է որպես ընդհանուր լեզու CTSD-ի հոդվածների, ախտորոշիչ մոդելների և կրթական նյութերի համար։ Այն օգնում է, որ տարբեր նյութերը չլինեն առանձին տեքստեր, այլ կազմեն մեկ փոխկապակցված գիտակարգային համակարգ՝ մարդուց դեպի ինստիտուտներ և քաղաքակրթական ապագա։

Արագ քարտարան

CTSD-ի հասկացությունների քարտեզ

CTSD-ի կանոնական հասկացությունների հանրային քարտարան։

01

Միջուկային հասկացություններ

ՄարդԻնքնորոշումԱնհատականությունՍուբյեկտայնությունԸնտրությունՊատասխանատվությունՀարաբերություններՀասարակությունԻնստիտուտներՔաղաքակրթություն
01

Մարդ

CTSD-ի ելակետը մարդն է՝ որպես անհատականություն, բայց ոչ որպես մեկուսացված անհատ։ Մարդը դիտարկվում է որպես քաղաքակրթական էակ, որը գործում է տարբեր տիրույթներում և ստեղծում է իմաստ, հարաբերություններ ու ապագա։

02

Ինքնորոշում

Ինքնորոշումը մարդու կարողությունն է՝ ճանաչելու իրեն, կողմնորոշվելու բարդ աշխարհում, ընտրելու ուղղություն և գործելու պատասխանատվությամբ։

03

Անհատականություն

Անհատականությունը մարդու ներքին ամբողջականությունն է՝ արժեքների, ինքնության, փորձի, կամքի և ընտրության կարողության միասնությունը։

04

Սուբյեկտայնություն

Սուբյեկտայնությունը մարդու կարողությունն է՝ չլինելու միայն միջավայրի ազդեցության արդյունք, այլ դառնալու որոշող, գործող և պատասխանատվություն կրող էակ։

05

Գիտակցված ընտրություն

Գիտակցված ընտրությունը այն պահն է, երբ մարդը տարբերում է սեփական որոշումը արտաքին ճնշումից, վախից, սովորույթից կամ պատահական ազդեցությունից։

06

Պատասխանատվություն

Պատասխանատվությունը ինքնորոշման առանցքային պայմանն է․ մարդը ոչ միայն ընտրում է, այլ նաև ընդունում է իր ընտրության հետևանքները սեփական կյանքի և հանրային միջավայրի համար։

07

Հարաբերություններ

Ինքնորոշումը չի ավարտվում անհատի ներսում։ Այն դրսևորվում է հարաբերություններում՝ վստահության, ճանաչման, սահմանների և փոխադարձ պատասխանատվության միջոցով։

08

Հասարակություն

Հասարակությունը այն միջավայրն է, որտեղ անհատական ինքնորոշումը վերածվում է համակեցության մշակույթի, քաղաքացիական մասնակցության և հանրային իմաստի։

09

Ինստիտուտներ

Ինստիտուտները պետք է ոչ թե փոխարինեն մարդու սուբյեկտայնությանը, այլ պահպանեն և մեծացնեն նրա գործունակությունը, մասնակցությունը և պատասխանատվությունը։

10

Քաղաքակրթություն

Քաղաքակրթությունը ինքնորոշված մարդկանց, հարաբերությունների, ինստիտուտների և հանրային իմաստների երկարաժամկետ կազմակերպումն է։ CTSD-ի վերջնական հորիզոնը ինքնորոշված քաղաքակրթությունն է։

Շարունակել ճանապարհը