Ինքնորոշման համապարփակ տեսություն
Աջակցել
Կառավարումը որպես պայմանների նախագծում
Ինքնորոշումահեն կառավարումը չի սկսվում հրահանգից։ Այն սկսվում է այն հարցից, թե ինչպիսի պայմաններ են պետք, որպեսզի մարդը, համայնքը և ինստիտուտը կարողանան հասկանալ իրավիճակը, կողմնորոշվել, մասնակցել և պատասխանատվություն կրել։ Այդ պատճառով կառավարումը ոչ միայն որոշում ընդունելու տեխնիկա է, այլ հանրային կարողությունների նախագծում։
Սուբյեկտայնությունը որպես կառավարման չափանիշ
Կառավարման յուրաքանչյուր որոշում դիտարկվում է այն հարցով, թե ինչ է անում քաղաքացու սուբյեկտայնության հետ․ բացո՞ւմ է կողմնորոշման, մասնակցության և գործելու հնարավորություն, թե՞ խորացնում է կախվածությունը, անորոշությունը և պասիվությունը։ Արդյունավետությունը կարևոր է, բայց չի կարող փոխարինել սուբյեկտայնության պահպանման չափանիշին։
Թափանցիկություն և հասկանալի որոշում
Պետական որոշումը հանրապետական է, երբ քաղաքացին կարող է հասկանալ դրա պատճառաբանությունը, հետևանքը, ռիսկերը և պատասխանատու կառույցը։ Թափանցիկությունը միայն փաստաթղթերի հրապարակում չէ․ դա որոշման տրամաբանությունը հանրային լեզվով բացատրելու և հանրային քննության համար բաց պահելու կարողություն է։
Մասնակցային ձևավորում
Ինքնորոշումահեն կառավարումը չի սահմանափակվում պատրաստ որոշումների մասին հանրությանը տեղեկացնելով։ Այն ստեղծում է մասնակցության ձևեր, որտեղ քաղաքացիները, համայնքները, մասնագիտական խմբերը և ինստիտուտները կարող են ներգրավվել ոչ միայն լուծման քննարկմանը, այլ նաև խնդրի ձևակերպմանը։ Եթե խնդիրը սխալ է ձևակերպված, մասնակցությունը դառնում է ձևական։
Հաշվետվողականություն և պատասխանատվության շղթա
Կառավարման որակը երևում է այն ժամանակ, երբ պատասխանատվությունը չի կորում ընթացակարգերի, հանձնաժողովների կամ անանուն համակարգերի մեջ։ Յուրաքանչյուր քաղաքական ուղղություն պետք է ունենա պարզ պատասխանատու, բացատրելի որոշում, չափելի հետևանք և հանրային վերահսկման հնարավորություն։ Պատասխանատվությունը պետք է երևա ամբողջ շղթայով՝ խնդրից մինչև որոշում, իրականացում և արդյունք։
Տվյալներ, չափում և մարդկային դատողություն
Ժամանակակից կառավարումը չի կարող լինել առանց տվյալների և չափման, բայց չափումը չպետք է փոխարինի դատողությանը։ Ինքնորոշումահեն կառավարումը տվյալներն օգտագործում է հանրային խնդիրները տեսանելի դարձնելու, որոշումների հետևանքը գնահատելու և մանիպուլյացիան նվազեցնելու համար, ոչ թե մարդուն վիճակագրական օբյեկտի վերածելու համար։
Ռազմավարական շարունակականություն
Ինքնորոշումահեն հանրապետությունը չի կարող գործել միայն կարճաժամկետ արձագանքներով։ Կառավարումը պետք է կապի ընթացիկ որոշումները երկարաժամկետ ազգային-հանրային ապագայի հետ՝ առանց հասարակությանը պարտադրելու միակ իմաստ կամ փակ գաղափարախոսություն։ Շարունակականությունը նշանակում է, որ պետական որոշումները չեն սկսվում ամեն նոր պաշտոնյայից զրոյից, այլ հենվում են հանրային հիշողության, ինստիտուցիոնալ փորձի և ապագայի գիտակցված ուղղության վրա։
Վարչարարությունից դեպի հանրապետական կառավարում
Սովորական վարչարարությունը հարցնում է՝ ինչպես արագ կատարել հանձնարարությունը։ Ինքնորոշումահեն կառավարումը հարցնում է նաև՝ արդյոք այդ հանձնարարությունը մեծացնում է քաղաքացու և հասարակության կարողությունը։ Այդ տարբերությունն է, որ կառավարումը դարձնում է ոչ թե միայն կառավարման մեքենա, այլ հանրապետական ինքնորոշման ենթակառուցվածք։